Dəftəri-Pünhan

20 yaş, adətə görə, əlamətdar tarix olmalıdır. 20 yaşında insan enerji dolu, güclü və sabaha inamlı olmalıdır (deyilənə görə).

Nəisə..sözümün canı bunda deyil.
Uşaqlıqdan, 20 yaşlılar mənim gözümdə artıq yetişmiş, daim xarizmatik insanlar kimi görsəniblər. Halbu ki, artıq həyatımın 20-ci ilini başa vurmaq üzrə olduğum halda, nə özümün, nə də gördüyüm işin zərrə qədər də `vision`ıma uyğun gəlmədiyini başa düşürəm.

Bəlkə də başqaları elə mənim də nəvaxtsa aldandığım kimi aldanır. Bəzəkli stəkanın içini görmədikləri üçün, onun dolu olduğunu düşünür insanlar. Su ilə dolu şəffaf bir qab isə cahillərə boş kimi gəlir. Həyat doğurdan da qəribədir.

Bayramların yaxınlaşması özünü biruzə verir, çox güman ki.

Bu axşam deyəsən mə`lulsan bir az,
- Şöhrət yaxşı şeymiş! – pıçıldayırsan,
- Bayaq filankəsi yola salıblar,
Az qala güllərə qərq olub qatar.

Yəqin ki, o cür də qarşılanacaq,
Çıxacaq yoluna təzə “Volqa”lar.
Alqış salon-salon, gül qucaq-qucaq,
Onundur efirdə bütün dalğalar.

Sənin bu halına yazığım gəlir,
Gülüm, mə`nasızdır, inan, bu xiffət.
Dürüst qazanıbsa, halalı olsun.
Ucuz qazanıbsa haramdı şöhrət.

Səni ər şöhrəti maraqlandırır,
Düşün, yaxşı düşün nə deməkdi ər.
Ər əgər ərdirsə, onun gözünə
Nə şöhrət görünər, nə sərvət, nə zər.

Çoxları bu yoldan bezdi, usandı.
Mətin olmalıyıq, hər şeydən mətin.
Çələngi hardansa çalmaq asandı,
Çələngi şərəflə daşımaq çətin.

Gülüm, ayırd elə tikanı güldən.
Tarix əyriləri gec-tez tanıyır.
Özünə yalandan şöhrət düzəldən
Xalqın şöhrətini çapıb-talayır.

İşləyək, çalışaq səssiz, əzizim.
Qoy səssizlik özü tufan yaratsın.
Gəl vuraq boynunu şöhrətimizin,
Təki amalımız şöhrətə çatsın.

Gün yox, əsrlərdin sənət me`yarı.
Gündəlik zəhmətdir ömrün özülü.
Bütün şöhrətlərdən üstün dayanır
Şöhrəti biganə kişi dözümü!

Yerində dağ kimi dursa sənətkar
Yüksələr qəlbinin ucalığına.
Əsrlər, nəsillər əlində çələng
Gələr ayağına, baş əyər ona!

Həyat nəyə bənzər? Ay şəlaləyə!
Cəmi bircə dəfə bar verən bağa.
Tələs mərd yaşayıb, gözəl ölməyə,
Tələsmə şöhrətə dustaq olmağa!

Bənd olma zahiri ad-sana, mülkə,
Dürlü nişanların yaraşığına.
Yetmiş cahangirin şöhrəti dəyməz
Mənim gözlərimin şe`r işığına.

Danmıram, yaxşıdır şöhrən çələngi,
Oğurluq deyilsə, saxta deyilsə.
Hətta lap ə`ladır: kişi şöhrəti
Xalqın şöhrətinə çevrilə bilsə.
1984

İnsanlarla düzgün danışmağı bacarmırsansa, bu boyda dil bilməyinin bir köpüy dəyəri yoxdur.

Elə bilirsiniz ki, Antuan de Lavuaziyedən danışacağam?
Xeyr. Qətiyyən.
Əlaqələrdən danışacam.

Bugün Facebook`da köhnə sinif yoldaşım elə başlıqda yazdığım cümləni statusunda yazdı. Demə ximyadan imtahanı artıq verib. Sadəcə insanlar arasındakı əlaqələri nəzərdə tuturmuş.
Doğurdan da. Əlaqələr nə yaranır, nə də yox olur. Onlar sadəcə olaraq dəyişir.

İnsanlar bizi sevir, nifrət edir, hörmət edir, inanır, qınayır, ucaldır, alçaldır…  Belə düşünmək olar ki, bizim kim olduğumuz ətrafımızdakı insanlardan asılıdır. Müəyyən dərəcədə bu bəlkə də belədir, ancaq əslində, kimliyimiz ancaq və ancaq bizdən asılıdır. Ən bahalı paltarı geyinib ətrafınızdakıların diqqət mərkəzinə çevrilsənizdə, ən adi geyimdə nəzərə çarpmasanız da, siz eyni insansınız. Sadəcə olaraq, zəifliyimiz üzündən, ətrafdakıların rəyi müsbət olduqca, özümüzə inamımız da artır. Əgər “dünya malından” gözümüzü çəksək, buna ehtiyyacımız olmayacaq və biz fikrimizi şəxsi inkişafımızda cəmləşdirə biləcəyik.

Bəzən, mübarizlər rəqiblərinə olan hisslərinə qapanaraq, onlara paxıllıq edərək, rəqibin addımlarına və qərarlarına diqqət edə bilmirlər. Buna görə də, Mübarizə Yolunun sonuna çatmaq üçün, mübariz ürəyində olan bütün çirkinlikləri təmizləməlidir.

Rəqibin gördüyü işə və atdığı addımlara obyektiv yanaşaraq, etdiklərinin böyüklüyünü qeyd etməyi bacarmaq lazımdır. Bununla, mübariz təcrübə qazanır və silahdaşlarına ədalət anlayışını aşılayır.

Paxıllıq insan ürəyini çirkləndirir, gözlərini kor edir. Mübariz Yola başlamadan ürəyini bütün çirkinliklərdən təmizləməli, Yol boyu rastlaşdığı bütün məxluq və ünsürlərə hörmətlə yanaşmalıdır.

Əsil mübariz Koroğlunun nəsihətini unutmalı deyil.

Koroğlu mərdliyi qala dünyada,
İgid gərək başda sevda qaynada,

Sevginizi bölüşün. Heçkəs kimi, mübarizlər də əbədi yaşamır. Getdikləri keşməkeşli yollar onların həyatını daha da təhlükəyə atır. Buna görə də, sevdiyiniz insanlarla, ertələmədən, sevginizi paylaşın. Yaxınlarınıza onlarla fəxr etdiyinizi, onlara oxşamaq arzunuzu, ehtiram hissinizi bildirməkdən qorxmayın.

Silahdaşlarınızı və düşmənlərinizi xüsusən sevin. Silahdaşlarınıza döyüş meydanında onlarla çiyin-çiyinə durduğunuzdan şərəf duyduğunuzu gizlətməyin. Düşmənlərinizi isə mövcud olduqlarına, sizə güc və Yolunuzun düzgün olmasına inam verdiklərinə görə sevin.

Bununla belə, mübariz sevdanın onu kor etməsinə, dahi Məqsədindən yayınmasına imkan verməli deyil.

Sevməyi bacarmayan insan mərd ola bilməz.

Dünən İohann Höttenin Faust əsərini rusca oxumağa qərar verdim bilirəm ki bitirməyə həvəsim çatmayacaq. Sözsüz ki, fikrimi cəlb edən misralar yenə də Mefistofelin sözləri oldu:

(…)

Я расскажу, как люди бьются, маясь.
Божок вселенной, человек таков,
Каким и был он испокон веков.
Он лучше б жил чуть-чуть, не озари
Его ты божьей искрой изнутри.
Он эту искру разумом зовет
И с этой искрой скот скотом живет.
Прошу простить, но по своим приемам
Он кажется каким-то насекомым.
Полу летя, полу скача,
Он свиристит, как саранча.
О, если б он сидел в траве покоса
И во все дрязги не совал бы носа!

(…)

Господь

И это все? Опять ты за свое?
Лишь жалобы да вечное нытье?
Так на земле все для тебя не так?

Мефистофель

Да, господи, там беспросветный мрак,
И человеку бедному так худо,
Что даже я щажу его покуда.

(…)

Как речь его спокойна и мягка!
Мы ладим, отношений с ним не портя,
Прекрасная черта у старика
Так человечно думать и о черте.

(…)

Мефистофель

Смерть – посетитель не ахти какой.

Фауст

Блажен, к кому она в пылу сраженья,
Увенчанная лаврами, придет,
Кого сразит средь вихря развлечений
Или в объятьях девушки найдет.
…

Tanış olun, fikrə dalmış Mefistofel. Qətiyyən yorulmayıb vəya əldən düşməyib. Sadəcə olaraq gördüklərinə müsbət yanaşa bilməz. İnsanların niskinliyinə qarşı olan nifrətinin əsaslı olduğunu başa düşmək, yəqin ki ağrılı olmalıdır.

(c) M. Antokovsky

Daha ağıllı izahat (uruscax)

Həyatımızda elə insanlar var ki, özümüzün sanki “antipodudur”. Belə insanlar həyatda tək-tək olur. Əks cinsdən olanda bu daha xoşdur. Ancaq hər iki halda, onlarla gedəcəyiniz yol əvvəl-axır sonuna yetir.
Helə tanışlarımın biri dünən gecə yadıma düşdü. Bəlkə də indi onun yerini tutan insanlarla fərqini başa düşdüyümə görə.
O yoldaşımla o qədər də yola getməsək də, səbəbini bilirdik – hər ikimiz eyni dərəcədə tərs və gizli idik(bir az da qəddar). Aylarca danışmasaq belə, yaddan çıxmadığımızı; sirrdaş olmasaq da, yalan demədiyimizi; xasiyyətimiz və hisslərimiz oxşar olsa belə, dünyaya baxışımız fərqli idi. Ancaq bəzən belə yoldaşlar da lazımdı həyatda. Sözsüz nə hissləri yaşadığını başa düşsün. Həm də bu insanlardan tam həqiqəti, nə qədər acı olsa belə, eşidəcəyinə əmin olursan. Çünki bu insanlar səndəki zəiflik və qüdrəti özlərində də görürlər və bilirlər.